Customy czy słuchawki uniwersalne, które są lepsze?

Interesując się słuchawkami dokanałowymi i poszukując jak najlepszych, w którymś momencie stajemy przed wyborem z jednej strony monitorów uniwersalnych (typu Westone W40, Shure SE535) a z drugiej osobistych monitorów dousznych, tzw. customów (ang. Custom In-Ear Monitors, CIEM). Produkcją słuchawek customowych zajmuje się zarówno Westone oraz EarSonics, jak też wiele marek bardziej z tym tylko kojarzonych np. Ultimate Ears, Unique Melody, JH Audio (w tym miejscu trzeba wymienić też nasze polskie marki, takie jak Spiral Ear oraz Lime Ears).

Oba typy słuchawek mają zarówno zastosowanie profesjonalne, jak i audiofilskie. Monitory uniwersalne używane są przez zawodowców pracujących z dźwiękiem wszędzie tam, gdzie zmieniają się muzycy, wykonawcy i ekipa, która nie korzysta z własnego sprzętu. Zespoły i muzycy stawiający na własne wyposażenie będą częściej korzystali z oferty spersonalizowanej. Z kolei melomani, fani audio i audiofile poszukujący perfekcji i najwyższej jakości, naturalnie rzecz biorąc skierują swoją uwagę w stronę produktów spersonalizowanych. Czy jest to właściwy wybór?

uniqe melodyZnamienne jest to, że znaczący producenci słuchawek tacy, jak Westone lub JH Audio wskazują na trzy podstawowe cechy customów: komfort, dopasowanie oraz uszczelnienie. Nie padają tu natomiast stwierdzenia wskazujące jednoznacznie na wyższą jakość dźwięku customów, lecz raczej lepsze doznania akustyczne i warunki pracy z dźwiękiem.

Wykonanie customów jest nie tylko kosztowne, ale też czasochłonne. Osoba zainteresowana takimi słuchawkami musi wpierw wykonać wyciski uszu u protetyka, audiologa lub osoby odpowiednio przeszkolonej. Chociaż nie jest to zbyt drogie (ceny wahają się od 20 do 80 zł, poza tym producent customów może oferować wyciski w cenie słuchawek), to jednak wymaga to pewnego zachodu. Następnie ma miejsce ustalenie końcowego wyglądu i proces produkcji zapewniający personalizację słuchawek (w sumie ok. 2-3 tygodni, a w przypadku zamawiania za granicą nawet dłużej). Nie są to więc słuchawki łatwo dostępne „od ręki”, jak modele uniwersalne znajdujące się w masowej sprzedaży. Co do zasady materiałem z jakiego wykonane są customy jest silikon lub akryl. Silikon jest dość miękki/plastyczny i bardziej dopasowuje się do ucha, przez co zapewnia jeszcze lepszą izolację, natomiast akryl jest twardszy, co z kolei ułatwia aplikację (zdejmowanie i zakładanie słuchawek). Są też inne różnice między akrylem i silikonem związane z kształtowaniem brzmienia, np. osoby testujące oba typy cystomów często wskazują na zmiękczone i bardziej zaokrąglone basy w silikonie, z nie aż tak dobrą definicją i sprężystością, jak w przypadku akrylu. Z kolei silikon często zapewnia wyższą skuteczność (głośność) niż akryl.

Ponieważ customy idealnie leżą w uchu (w końcu są z niego „odciśnięte”) to też są naturalną odpowiedzią na różne problemy z dopasowaniem słuchawek do np. nietypowo zbudowanych uszu. Innym bardzo cennym z punktu widzenia zawodowych muzyków efektem dopasowania customów jest ich perfekcyjna wręcz izolacja akustyczna od otoczenia (tak ważna na estradzie). Dźwięk w customach jest bezpośrednio podawany w przewodzie słuchowym ucha, omijając możliwie jakiekolwiek zewnętrzne zakłócenia. Dopasowanie i uszczelnienie (fit & seal) to zalety, które pozwalają wykorzystać potencjał customowych słuchawek spersonalizowanych również przez sportowców, którzy w czasie treningów mogą słuchać muzyki, nie obawiając się, że słuchawki wypadną im z uszu. Nie ogranicza to oczywiście zastosowania customów, mogą też bardzo dobrze sprawdzać się jako izolujące od hałasu słuchawki do samolotu, bardziej przenośne od produktów Bose.

Producenci customów, wyrabiając słuchawki niejako od podstaw i bazując tylko na gotowych przetwornikach armaturowych typu Balanced Armature (zazwyczaj są to produkty Knowles lub Sonion), mogą zestroić je jak najlepiej, nawet na życzenie, wykorzystując potencjał akustyki i bezpośredniej aplikacji dźwięku w przewodzie słuchowym. Jest to szczególnie istotne przy stosowaniu wielu przetworników w jednej słuchawce, gdzie wchodzą w grę problemy z tzw. pasywną zwrotnicą i spójnym doprowadzeniem dźwięku z różnych driverów, możliwie bez zniekształceń. Dzięki temu, jak wykazują testy i porównania (zobacz http://theheadphonelist.com), customy cechuje zazwyczaj nieco wyższa wierność i jakość dźwięku od topowych uniwersalnych monitorów, nade wszystko w aspekcie technicznego, analitycznego brzmienia oraz prezentacji dźwięku. Nie są to jednak różnice bardzo istotne (mogą też być jedynie częściowe, np. dotyczyć tylko lepszych tonów średnich lub sopranów), przez co często mogą one nie uzasadniać zakupu np. dwukrotnie droższych customów, choć kwestia wyceny ewentualnych różnic ma tu również charakter subiektywny i dla niektórych osób nawet niewielka zmiana w holografii lub brzmieniu może już uzasadniać dopłatę kilkuset złotych. Jednakże co istotne używanych customów nie sposób sprzedać bez ponoszenia wysokich kosztów tzw. reshellu, czyli przełożenia przetworników do nowej obudowy i wykonania na ich bazie nowych spersonalizowanych słuchawek.

westone w40Zauważmy, że droższe słuchawki uniwersalne, najczęściej (podobnie jak customy) o konstrukcji over the ear (kablem za uchem, OTE) i z dołączonym pełnym zestawem różnorodnych końcówek, tipsów itp., również opierają się na tych samych lub podobnych wyselekcjonowanych przetwornikach i także podlegają zaawansowanemu procesowi projektowania i konstrukcji, aby wypadały jak najlepiej pod względem brzmienia. Do tego za sprawą możliwości wymieniania u nich końcówek, jesteśmy w stanie to brzmienie w różny sposób modyfikować, np. ocieplając je, rozjaśniając lub korygując scenę. W przypadku customów niestety nie mamy już takiej możliwości – ich konstrukcja i brzmienie zostają na stałe ukształtowane (pewien wyjątek i ewenement stanowią tu modele umożliwiające zmianę brzmienia np. pomiędzy dwoma z góry zdefiniowanymi trybami, jak to ma miejsce w Lime Ears LE3SW). I chociaż w przypadku uniwersalnych monitorów zwraca się uwagę na tzw. radialny ucisk powodowany głównie przez rozszerzające się w uchu pianki typu Comply, to nie jest to problem, na który w tego typu słuchawkach musimy być skazani, gdyż po prostu mamy wybór alternatywnych końcówek, a w ostateczności istnieje też możliwość wykonania tzw. custom tipsów, czyli spersonalizowanych końcówek silikonowych, również bazujących na wyciskach uszu. Niemałe znaczenia przy zakupie i wyborze uniwersalnych IEMów może mieć też fakt, że bez problemu sprzedamy je jako słuchawki używane. Łatwiej jest też je czyścić i konserwować (np. wymienne filtry) lub poddać naprawie w przypadku zepsucia.

Nie bez powodu więc słuchawki customowe cieszą się największą popularnością głównie wśród profesjonalistów i audioentuzjastów, zaś sami producenci wskazują na ich podstawowe zalety w postaci izolacji i wygody użytkowania, a nie wyższej jakości dźwięku względem uniwersalnych monitorów dousznych. Dopiero ich perfekcyjny seal ma przyczyniać się tu do poprawy parametrów odbieranego dźwięku.

Aby ułatwić czytelnikowi świadomy wybór przedstawiam poniżej podsumowanie rozważań w kwestii które ze słuchawek są lepsze.

Customy:

  • idealne dopasowanie do ucha
  • idealna izolacja akustyczna
  • personalizacja wyglądu słuchawek
  • unikalne słuchawki pod względem brzmienia, które mogą nie mieć swojego uniwersalnego odpowiednika
  • dźwięk zazwyczaj lepszy technicznie niż w uniwersalnych monitorach (przynajmniej częściowo), o lepszych właściwościach akustycznych
  • istnieje możliwość zestrojenia brzmienia na życzeniem klienta
  • brak możliwości modyfikowania brzmienia gotowych już słuchawek (wyjątek to wdrożona taka opcja w pewnych modelach)
  • naprawa zazwyczaj wymaga zniszczenia słuchawek
  • długi czas oczekiwania na gotowe słuchawki i dodatkowe niedogodności lub koszty w postaci koniecznych wycisków uszu
  • brak możliwości sprzedania używanych customów innej osobie (wyjątek to reshell przy dodatkowych znacznych kosztach)
  • możliwość zrobienia customów z dowolnych słuchawek armaturowych w opcji reshell
  • niekorzystna, wysoka cena w porównaniu do uniwersalnych IEMów

Uniwersalne monitory:

  • zazwyczaj wygodne i bogato wyposażone (niewygodne raczej tylko dla nielicznych odbiorców)
  • wielość końcówek umożliwiających poprawę izolacji i modyfikację brzmienia, ale brak perfekcyjnej izolacji
  • jakość dźwięku (głównie droższych modeli) niewiele niższa od customów, częściowo brzmienie może być porównywalne (np. bas, naturalność itp.), choć zazwyczaj jest mniej zjawiskowe pod względem holografii i prezentacji dźwięku
  • bazujące na podobnych lub tych samych przetwornikach armaturowych co customy
  • praktycznie brak personalizacji wyglądu (np. koloru, motywu itp.)
  • łatwiejsze w naprawie i konserwacji (czyszczeniu) od customów
  • łatwo dostępne „od ręki” bez dodatkowych kosztów
  • bez problemu można je odsprzedać jako używane
  • korzystny stosunek jakości do ceny

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s